جايگاه عهد و پيمان در اسلام پيامبراكرم به خاطر پيمانى كه با مردم مكه امضا كرده بود ، حاضر نشد از مسلمانانى دردمند همچون ابوجندل و ابوبصير حمايت نمايد ؛ درحالىكه حمايت از اتباع براى هر نظام ، نخستين وظيفهء سياسى بشمار مىآيد . اين موضع‌گيرى پيامبر بيانگر آن است كه پايبندى به عهد و پيمان بر هر مسئله ديگرى مقدم است و پس از انعقاد پيمان ، نمىتوان آن را با هيچ عذرى - جز خيانت طرف مقابل - نقض نمود . عمرة القضا پيامبر پس از فتح خيبر در جمع عظيمى از مسلمانان روانهء مكه شد و مردم مكه نيز طبق پيمان حديبيه از شهر خارج شدند . پيامبر ( ص ) سه شبانه‌روز در مكه بود و طواف و سعى نمود . پس از سه روز نيز هنگامى كه مردم مكه تعهد حضرت را نسبت به عدم‌توقف بيش از سه روز متذكر شدند ، پيامبر با خوشرويى آن را پذيرفت و از مكه خارج شد . تحقيق كنيد 1 . منشور مدينه را با يكى از منشورات مهم بين‌المللى مقايسه كنيد . 2 . نقش يهود را در ممانعت از گسترش دين اسلام بررسى نماييد . 3 . آثار و بركات صلح حديبيه را بنويسيد و تحقيق كنيد كه چرا و چگونه اين صلح زمينه‌ساز فتح بزرگ مكه شد ؟ 4 . در مورد عقد اخوت ، آثار و شرايط فقهى و دينى آن تحقيق نماييد . آيا اين عقد مىتواند در جوامع كنونى نيز به عنوان يك الگوى اقتصادى و اجتماعى مورد توجه قرار گيرد ؟ چگونه ؟ پرسش 1 . نماينده پيامبر براى مسلمانان مدينه ( گروه خزرج ) چه كسى بود و در ليلة المبيت چه كسى با پيامبر همراهى كرد ؟ 2 . بيعت عقبه دوم چگونه ، در كجا و توسط چه كسانى با پيامبر شكل گرفت ؟